ଲୁଣ
ଦାଶ ବେନହୁର
ଫେବୃଆରୀ: ୨୦୨୫
Canonical: https://sishu.kabitawithoutborders.org/shishu/article_details-0a5e4711fa.html

ମୋ ନାଆଁ ଶୁଣି କେହି କେହି ଭାବୁଥିବେ ଯେ ମୋ ବିଷୟରେ ସବୁକଥା ଜାଣିଛନ୍ତି  । ହେଲେ ମୋ ସୁଆଦ ଛଡ଼ା ଆଉ  କ`ଣ  ବା ସେମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି ?  ମତେ  କେହି କହେ “ଖାଇବା  ଲୁଣ, କିଏ   “ଟେବୁଲ୍‌ ଲୁଣ`ନ  ହେଲେ କିଏ କହେ ଖାଲି ଲୁଣ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ ମୋର ନାମ ସୋଡିଅମ୍‌ କ୍ଲୋରାଇଡ୍‌ । ପ୍ରାଣୀଜଗତ  ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରକାରୀ ପଦାର୍ଥ । ମାତ୍ର  ମୋତେ ଅଧିକ ଖାଇଲେ ବିପଦ ଅଛି। 


ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ପାଗ କରିବା ପାଇଁ ଓ ଅଧିକ ସମୟ ସୁରକ୍ଷିତ କରି ରଖିବା  ପାଇଁ ମତେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ତେବେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ବ୍ଯବହାର ପାଇଁ ମତେ ସାଧାରଣତଃ ସମୁଦ୍ର  ଜଳରୁ ତିଆରି  କରାଯାଇଥାଏ। ମତେ ଗାଁ ଗହଳରେ  `ପଗଡ଼  ଲୁଣ” ବୋଲି କହନ୍ତି  । ମାତ୍ର ମତେ ଚୁରି ଅତ ସରୁସରୁ ଦାନା କରିଦେଇ “ଟେବୁଲ୍‌ ଲୁଣ`ରୂପେ  ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏକ ପ୍ରକାରର ଖଣିଜ ଶିଳାରୁ ମୋର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ରଙ୍ଗ ମାଟିଆ  ଓ ଏହା ଖଣିଜ ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ। ମାତ୍ର ସାଧାରଣ ଲୁଣ ବା ଖାଇବା ଲୁଣ ଧଳା ଓ ସ୍ପଟିକ  ପରି ଦାନା-ବିଶଷ୍ଟ। ଆଜିକାଲି ମୋ ଦେହରେ ଆୟୋଡିନ୍‌  ଯୁକ୍ତ କରି ମଣିଷମାନଙ୍କର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଗି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। 



 ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥକୁ ମୁଁ ସୁଆଦିଆ କରିଥାଏ । ବହୁ ଅତୀତକାଳରୁ ମଣିଷ ସମାଜରେ  ମୋର ପ୍ରଚଳନ ଅଛି । ଦରମାକୁ ଇଂରେଜୀରେ କୁହାଯାଏ ସାଲାରି  ।  ଏହା ଲୁଣର ଇଂରେଜୀ ଶବ୍ଦ `ସଲ୍ଟ`ରୁ  ଆସିଛି  ।  ଅତୀତରେ ଲୁଣକୁ ମୂଲ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଉଥିଲା ବୋଲି କେହି କେହ ଦାବି କରନ୍ତି। ସେମିତି  ବିଭିନ୍ନ କଞ୍ଚାଖିଆ ପନିପରିବାକୁ ଏକାଠି କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ କୁହାଯାଏ “ସାଲାଡ୍‌`।  ଏହା ମଧ୍ଯ `ସଲ୍‌ଟେଡ୍‌` ବା `ଲୁଣିଆ`ଶବ୍ଦରୁ  ଆସିଛି। 


                                  ପୌରାଣିକ ବର୍ଣନାରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୁ ଯେଉଁ  ଅମୃତ ମିଳିଥିଲା ସେ ଜିନିଷଟି ମୁଁ ବୋଲି କେତେକ ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି । 


                                  ଭାରତର ସମୁଦ ଉପକୂଳ ବେଶ୍‌ ଲମ୍ବା, ତେଣୁ ମୁଁ  ସହଜରେ ମିଳେ । କିନ୍ତୁ  ଇଂରେଜ ସରକାର ମୋ ଉପରେ କର ବସେଇ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ବଡ଼ ହଇରାଣ କରୁଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ  ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ମୋ ନାଆଁରେ ସତ୍ଯାଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ଏ ସଫଳ ଆନ୍ଦୋଳନଟି ଲବଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ବା ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା  ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । 




                                             ∎